Türk yetkiliye göre Ankara, bankanın “kurucu üyesi” olarak projeye katılacağı yönünde Kanada’ya bilgilendirme yaptı.
Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO zirvesinde yaptığı açıklamada aralarında Türkiye’nin de olduğu sekiz müttefik ve Ukrayna’nın ittifakın silahlanma sürecine katkı sunmak için yeni bir küresel savunma bankası kuracaklarını açıklamıştı.
Reuters’a 10 Temmuz’da konuşan bir Türk yetkili, “Bu aşamada katılmama yönünde karar alındığını” söylemişti.
Yine Reuters’a konuşan savunma bakanlığı kaynakları da konuya dair istişarelerin sürdüğünü kaydetmişti.
SAVUNMA BANKASI NASIL ÇALIŞACAK?
Girişim Kanada önderliğinde hayata geçirilecek ve merkezi de bu ülkede olacak.
Türkiye’nin yanı sıra Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya’nın yanı sıra NATO üyesi olmayan Ukrayna da girişimde yer alma niyetlerini ortaya koydu.
7 Temmuz’da yapılan ortak yazılı açıklamada bankanın ismi, “Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası” olarak açıklandı.
Faaliyete başlaması için ise 2027’ye işaret ediliyor.
Ortak yazılı açıklamada, “Savunma, güvenlik ve dayanıklılık önceliklerinin desteklenmesi için kamu ve özel sermayenin teyakkuza geçirilmesine” ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
Açıklamada ayrıca DSRB kısaltması ile anılan bankanın kurucu maddeleri için Kanada’nın Montreal şehrinde müzakereler yürütüldüğü belirtildi.
Bankanın amaçları “Sermayeye erişimi genişletmek, finansman maliyetini düşürmek ve üye devletlerin sanayi kapasitesinin artırılmasını desteklemek” olarak sıralandı.
Bankanın kurucu ülkeleri, “DSRB’nin savunma üretimi artırmaya yönelik diğer ulusal ve çokuluslu araçları kopyalamasını değil desteklemesini amaçlıyoruz” ifadelerini kullandı.
Ankara’daki NATO Liderler Zirvesi’nde proje hakkında konuşan Kanada başbakanı, “DSRB yatırımların önünü açacak, savunma sanayi tabanımızı güçlendirecek ve Kanada ile müttefiklerimizin daha tehlikeli ve bölünmüş bir dünyadaki sınamaları aşması için gerekli kapasiteyi sağlayacak” diye konuşmuştu.
KANADA HARİÇ G7 ÜLKESİ YOK
DSRB’nin dokuz üyesi arasında Kanada hariç başka bir G7 ülkesinin yer almaması, bankanın ekonomik gücü ve kapasitesinin sınırlı kalabileceğine dair yorumlara neden oldu.
Reuters’a konuşan Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, bankanın yeni üyelere açık olacağını vurguladı.
İngiltere merkezli Royal United Services Institute (RUSI) adlı düşünce kuruluşundan analist Linus Terhorst ise proje ile ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu bir başlangıç, ancak daha büyük Avrupalı oyunculardan destek görmeyi bekliyor olabilirlerdi. Prensipte mevcut taahhütlerle süreci başlatabilirler.”
Bankanın kurucu ülkeleri, yaklaşık 134 milyar dolar (yaklaşık 6,2 trilyon lira) sermaye toplayarak müttefiklerin savunma yatırımlarına katkıda bulunmayı hedefliyor.
Projenin hayata geçmesi için tarafların bankaya dair planları kendi ülkelerinde onaylatmaları gerekiyor.
